Deel H · Varia · Miscellaneous

Les 28: Techniek, banden, remmen, olie

Technology, tyres, brakes, oil

AlgemeenGeneral

De basiscontrole voor het vertrek is uiterst belangrijk. Bij een wagen is dit omzeggens niet nodig. Moderne auto's verbruiken geen olie, de banden blijven vele duizenden kilometers op de goede spanning, de lichten gaan nooit stuk, enz.The basic check before departure is extremely important. With a car this is almost unnecessary. Modern cars use no oil, the tyres stay at the correct pressure for many thousands of kilometres, the lights never fail, and so on.

Bij een motorfiets is dit absoluut niet waar: lichten, remmen, banden en ketting moeten eigenlijk voor elke rit even gecontroleerd worden op hun functie. Kwestie van geen ongelukken te veroorzaken.With a motorcycle this is absolutely not the case: the lights, brakes, tyres and chain should really be checked for proper function before every ride. This is a matter of preventing accidents.

BandenTyres

De profieldiepteTread depth

De insnede van de hoofdgroef van de banden van een motorfiets moet minimaal 1,6 mm diep zijn.The groove cut of the main tread groove of a motorcycle's tyres must be at least 1.6 mm deep.
Een nieuwe achterband heeft een profieldiepte van 6 tot 8 mm.A new rear tyre has a tread depth of 6 to 8 mm.
Een nieuwe voorband heeft een profieldiepre van 4 tot 6 mm.A new front tyre has a tread depth of 4 to 6 mm.

BandenspanningTyre pressure

Het is heel belangrijk dat je rijdt met de juiste bandenspanning en ideaal zelfs is te rijden met de maximum toegelaten bandenspanning, zoder deze te overschrijden.It is very important that you ride with the correct tyre pressure, and ideally even with the maximum permitted tyre pressure, without exceeding it.

Deze hoge bandenspanning bevordert een betere grip op het wegdek en vermindert de slijtage op het loopvlak.This high tyre pressure promotes better grip on the road surface and reduces wear on the tread.

Deze hoge bandenspanning zorgt ook voor een lager brandstofverbruik.This high tyre pressure also results in lower fuel consumption.

Het nadeel van het rijden met de maximum bandenspanning is dat het comfort iets minder kan zijn.The disadvantage of riding at the maximum tyre pressure is that comfort can be slightly reduced.

De gevolgen van het rijden met een te lage bandenspanning:The consequences of riding with tyre pressure that is too low:

een slechtere wegligging;poorer road holding;
een slechtere besturing;poorer steering;
een slechtere werking van vering en demping;poorer operation of the suspension and damping;
meer benzineverbruik;higher fuel consumption;
onjuiste manoeuvres in bochten;incorrect manoeuvres in bends;
onvoldoende capaciteit om het gewicht te ondersteunen (onjuiste tractie);insufficient capacity to support the weight (incorrect traction);
hogere temperatuur;higher temperature;
onregelmatige slijtage aan de rand waar de band in aanraking komt met de weg;irregular wear on the edge where the tyre comes into contact with the road;
barstjes en scheurtjes in het rubber van het loopvlak en van de zijkant (wang).cracks and splits in the rubber of the tread and of the sidewall.

Belangrijk: controleer dus regelmatig de bandenspanning als de banden koud zijn en breng de banden op de juiste druk (afhankelijk van het gewicht/bagage).Important: therefore check the tyre pressure regularly when the tyres are cold and bring the tyres to the correct pressure (depending on the weight/luggage).

Zorg ervoor dat je de ventielen goed afgedekt hebt met rubberen dopjes om vuil en stof buiten en lucht binnen te houden. Neem altijd nieuwe ventielen met je mee.Make sure the valves are properly covered with rubber caps to keep dirt and dust out and air in. Always carry spare valves with you.

De levensduur van een bandThe service life of a tyre

Banden zijn gemaakt van rubber en dit natuurproduct is onderheving aan veroudering.Tyres are made of rubber, and this natural product is subject to ageing.

Na enkele jaren zal het rubber harder worden en zal de grip op de rijbaan verminderen.After a few years the rubber will harden and the grip on the road will decrease.

De maximumleeftijd van een band is 5 tot 6 jaar. Controleer dus even, wanneer een nieuwe band geplaatst wordt, dat hij niet te lang in de stocageruimte van de handelaar gelegen heeft.The maximum age of a tyre is 5 to 6 years. So when a new tyre is fitted, check that it has not been lying in the dealer's storage for too long.

De productiedatum van de band vind je aan de hand van de DOT-code. (1923 betekent: 19de week van het jaar 2023)You can find the tyre's production date from the DOT code. (1923 means: the 19th week of the year 2023)

Tip examen Andere gegevens op de band: vb. 80/100 - 18Exam tip Other data on the tyre: e.g. 80/100 - 18

80 is de breedte van de band80 is the width of the tyre
100 is de hoogte100 is the height
17 is de grootte van de velg in duim17 is the size of the rim in inches

De remmenThe brakes

Algemene regelsGeneral rules

De voertuigen met twee wielen met of zonder zijspanwagen moeten voorzien zijn van twee onafhankelijk werkende reminrichtingen met onafhankelijke bedieningsorganen, waarvan de ene reminrichting op het (de) voorwiel(en) en de andere op het (de) achterwiel(en) werkt: zij behoeven niet op het wiel van de zijspanwagen te werken.Two-wheeled vehicles, with or without a sidecar, must be fitted with two independently operating braking systems with independent controls, one of which acts on the front wheel(s) and the other on the rear wheel(s): they do not need to act on the sidecar wheel.

Wanneer een der reminrichtingen onklaar wordt, moet de andere reminrichting nog steeds doelmatig kunnen werken.When one of the braking systems fails, the other braking system must still be able to operate effectively.

Alle delen van de reminrichtingen moeten ruim bemeten zijn en voor onderhoud gemakkelijk toegankelijk zijn.All parts of the braking systems must be amply dimensioned and easily accessible for maintenance.

De bedieningsorganen moeten zich in het onmiddellijk bereik van de bestuurder bevinden.The controls must be within immediate reach of the driver.

Tenminste een der reminrichtingen moet werken op remoppervlakten die hetzij vast, hetzij door middel van voldoende sterke onderdelen met de wielen verbonden zijn.At least one of the braking systems must act on braking surfaces that are either fixed to the wheels or connected to them by means of sufficiently strong components.

De slijtage van de remmen moet op een eenvoudige wijze met de hand of automatisch bijgesteld kunnen worden.The wear of the brakes must be able to be adjusted easily, either by hand or automatically.

Nuttig om te wetenUseful to know

Bron LCVMSource LCVM

De grootste uitdaging bij het remmen is ervoor te zorgen dat de wielen van de motorfiets niet blokkeren. De meest belangrijke taak van het remmen is de snelheid van de motorfiets af te remmen. Je remmen zijn als het ware een negatief gaspedaal. Mits het juist gebruikt, kun je met je remmen net zo secuur je snelheid regelen als met je gaspedaal en koppeling samen. De voorrem is de belangrijkste van de twee remmen. 70 tot 80 procent van het remvermogen wordt geleverd door de voorrem.The greatest challenge when braking is to ensure that the motorcycle's wheels do not lock. The most important task of braking is to reduce the motorcycle's speed. Your brakes are, as it were, a negative accelerator. When used correctly, you can regulate your speed with your brakes just as precisely as with your throttle and clutch together. The front brake is the most important of the two brakes. 70 to 80 percent of the braking power is provided by the front brake.

Het is belangrijk om een goede feeling voor de remmen te krijgen, zodat je in de juiste situaties de juiste druk kunt toepassen. De kunst is je achterrem of voorrem niet zo hard in te drukken dat de rem blokkeert en je onderuitglijdt. Je achterrem blokkeert eerder dan je voorrem. Dit is vooral het geval bij schijfremmen. Daarentegen is een achterremblokkering beter op te vangen dan een voorremblokkering. Als je afremt (accelereert) begint het chassis te bewegen waardoor je motor instabieler wordt en minder tractie heeft. Bedek je voorrem altijd met een paar vingers, ten minste twee. Zorg dat je voet bij je achterrem zit. Je remmen blokkeren is misse boel. Als je wiel begint te slippen, wordt de tractie en daarmee het remvermogen drastisch verminderd en bestaat er grote kans te vallen. Als je achterwiel begint te slippen is de kans groot dat je onderuitslipt of, in het ergste geval, je motor naar de andere kant overslaat.It is important to develop a good feel for the brakes, so that you can apply the right pressure in the right situations. The skill lies in not pressing your rear or front brake so hard that the brake locks and you slide out. Your rear brake locks sooner than your front brake. This is especially the case with disc brakes. On the other hand, a rear-brake lock is easier to control than a front-brake lock. When you brake (decelerate), the chassis starts to move, which makes your motorcycle more unstable and gives it less traction. Always cover your front brake with a couple of fingers, at least two. Make sure your foot is by your rear brake. Locking your brakes is bad news. If your wheel starts to slip, traction and thus braking power are drastically reduced and there is a high risk of falling. If your rear wheel starts to slip, there is a good chance you will slide out or, in the worst case, your motorcycle will flip to the other side.

Remmen dient eigenlijk in twee gedeeltes te gebeuren:Braking should actually be done in two parts:

Als je begint te remmen is het gewicht van de motor gelijkmatig verdeeld tussen voor- en achterkant. Als je begint te remmen, oefen je meer druk uit op je achter- dan op je voorrem. Dat is maar even. Als je meer druk op je voorrem uitoefent, kan het voorwiel blokkeren en slippen. Als je voelt dat je voorwiel blokkeert, loslaten. Naarmate je doorremt wordt het gewicht naar de voorkant verplaatst. Daarbij moet je de druk van de achterrem verlichten omdat deze anders blokkeert en slipt.When you start to brake, the motorcycle's weight is evenly distributed between the front and the rear. When you start to brake, you apply more pressure to your rear brake than to your front brake. That is only for a moment. If you apply more pressure to your front brake, the front wheel can lock and slip. If you feel your front wheel locking, release it. As you continue braking, the weight is shifted towards the front. At that point you must ease off the rear brake, because otherwise it will lock and slip.
Het tweede gedeelte is na de gewichtsverplaatsing; meer gewicht op de voorrem en minder op de achterrem. Als je remt zal door de traagheid van de massa de motor zijn gewicht namelijk op het voorwiel plaatsen. Hoe meer gewichtsverplaatsing, hoe meer je de voorrem inknijpt en hoe minder je de achterrem gebruikt. Als je afremt, zal de snelheid van de motor verminderen en daardoor automatisch ook de druk op het voorwiel. Verminder dan ook de remkracht als de vertraging van de motor minder wordt. De meeste stopkracht heb je net voor je de rem blokkeert. Om dat aan te kunnen voelen moet je veel oefenen. Altijd: hoofd en ogen omhoog naar de horizon gericht, recht vooruit kijkend. Schouders rechtop. Ellebogen licht gebogen. Knieën dicht tegen je gastank. Terugkoppelen naar de eerste versnelling als je beide remmen bedient. Eerst meer druk op je achterrem en bij meer gewichtsverplaatsing meer op de voorrem, waarbij je telkens harder kunt remmen. Net voor het stoppen je remmen loslaten.The second part is after the weight has shifted; more weight on the front brake and less on the rear brake. When you brake, the inertia of the mass will cause the motorcycle to place its weight on the front wheel. The more the weight shifts, the more you squeeze the front brake and the less you use the rear brake. As you decelerate, the speed of the motorcycle will decrease and therefore so will the pressure on the front wheel. Reduce the braking force accordingly as the deceleration of the motorcycle lessens. You have the most stopping power just before you lock the brake. To be able to feel this, you need to practise a lot. Always: head and eyes up, directed towards the horizon, looking straight ahead. Shoulders upright. Elbows slightly bent. Knees pressed against your fuel tank. Downshift to first gear while operating both brakes. First more pressure on your rear brake, and with more weight shift more on the front brake, braking harder each time. Release your brakes just before stopping.

Voor optimaal remmen dien je de volgende stappen te volgenFor optimal braking you should follow the steps below

Druk beide knieën goed tegen de gastank.Press both knees firmly against the fuel tank.
Houd je hoofd en ogen recht omhoog en kijk recht voor je waar je heen wilt totdat je helemaal stilstaat.Keep your head and eyes up and look straight ahead to where you want to go until you come to a complete stop.
Houd je voorwiel recht naar voren gericht.Keep your front wheel pointing straight ahead.
Gebruik beide remmen, terugschakelen naar de eerste versnelling.Use both brakes, downshifting to first gear.
Voorrem voorzichtig aanzetten, dan goed inknijpen.Apply the front brake gently, then squeeze it firmly.
Laat je achterrem niet los totdat je volledig stilstaat!Do not release your rear brake until you have come to a complete stop!

Op de foto zie je wat er gebeurt bij het krachtig indrukken van de voorrem.In the photo you can see what happens when the front brake is applied forcefully.

VoorzorgenPrecautions

De remmen zijn het belangrijkste onderdeel van de motorfiets. Vandaar dat controle zeer belangrijk is.The brakes are the most important part of the motorcycle. That is why checking them is very important.

Controleer de remmen voor je vertrekt, maar pas nadat de motor gestart is.Check the brakes before you set off, but only after the engine has been started.
Ga na of op de voor- en achterrem voldoende druk aanwezig is.Check whether there is sufficient pressure on the front and rear brake.
Controleer of de remvoeringen nog minimaal 2 mm dik zijn.Check that the brake linings are still at least 2 mm thick.
Kijk ook of de remschijven nog perfect recht zijn.Also check whether the brake discs are still perfectly straight.
Controleer ook de remvloeistof. Staat deze op een laag vloeistofpeil, dan kan dit duiden op versleten remvoeringen.Also check the brake fluid. If it is at a low fluid level, this may indicate worn brake linings.

Het remmenBraking

2/3 van de remkracht: rem voorwiel.2/3 of the braking force: front-wheel brake.
1/3 van de remkracht: rem achterwiel.1/3 of the braking force: rear-wheel brake.
De voorrem neemt minstens 70% van de remcapaciteit voor zich omdat het gewicht van een remmende motorfiets bijna volledig op het voorwiel komt te staan. Hierdoor is het veel moeilijker te blokkeren.The front brake takes at least 70% of the braking capacity, because the weight of a braking motorcycle comes to rest almost entirely on the front wheel. This makes it much harder to lock.
Het achterwiel daarentegen zal bij hard remmen gemakkelijker blokkeren. Leer dus die voorrem te gebruiken en je remweg zal heel erg sterk verkorten.The rear wheel, on the other hand, will lock more easily under hard braking. So learn to use that front brake and your braking distance will be reduced very considerably.

Remmen op een kasseiwegBraking on a cobblestone road

Remmen op een kasseiweg doe je best zoveel mogelijk met het achterwiel. Een slippend achterwiel is immers veel beter onder controle te houden dan een slippend voorwiel.On a cobblestone road it is best to brake as much as possible with the rear wheel. A slipping rear wheel is, after all, far easier to keep under control than a slipping front wheel.

Rem je toch met de voorrem, gebruik hem dan soepel en met verstand. Trek het remhendel traag in tot je de weerstand voelt toenemen. Op dat moment zitten de remzuigers tegen de remschijf of remblokken en is alle vrije slag uit je remhendel. Harder knijpen zal een beduidende remwerking tot gevolg hebben.If you do brake with the front brake, use it smoothly and sensibly. Pull the brake lever in slowly until you feel the resistance increase. At that moment the brake pistons are against the brake disc or brake pads and all the free play is out of your brake lever. Squeezing harder will produce a significant braking effect.

Het oliepeilThe oil level

Olie is een belangrijk element voor het goed functioneren van de motor. Is er te weinig olie, dan kan de motor vastlopen, is er te veel olie, dan is dat schadelijk voor het motorblok.Oil is an important element for the proper functioning of the engine. If there is too little oil, the engine may seize up; if there is too much oil, this is harmful to the engine block.

Het is dus belangrijk het oliepeil regelmatig te controleren:It is therefore important to check the oil level regularly:

Zorg ervoor dat je motorfiets horizontaal staat.Make sure your motorcycle is standing level.
Bij sommige motorfietsen moet je het oliepeil controleren met koude motor.With some motorcycles you must check the oil level with a cold engine.
Bij andere motorfietsen moet je doen enkele minuten nadat je de motor hebt stilgelegd (warme motor).With other motorcycles you must do this a few minutes after you have stopped the engine (warm engine).
Bij sommige motorfietsen doe je de controle met een oliepeilstok.With some motorcycles you carry out the check using a dipstick.
Een aantal motorfietsen hebben een peilvenster.A number of motorcycles have a sight glass.